Rusya, Ukrayna'da üçüncü kez kullandı: Oreşnik füzesi hakkında neler biliyoruz?

Rusya’nın Ukrayna savaşında kullandığı nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip balistik füze “Oreşnik”, Kremlin’e göre “önlenemez” ve “son teknoloji” bir silah.

Moskova şimdiye kadar bu füzeyi Ukrayna’ya karşı üç kez kullandı. Ukrayna ordusuna göre Oreşnik füzesi son olarak pazar günü Kiev yakınlarındaki Bila Tserkva kentinde açıklanmayan bir hedefi vurdu. Füze daha önce Ocak ayında Ukrayna’nın batısındaki Lviv bölgesinde büyük bir doğal gaz deposunu hedef almıştı.

Rusça’da “fındık ağacı” anlamına gelen Oreşnik, ilk kez 2024 yılında Ukrayna’nın Dnipro kentindeki bir tesise karşı kullanılmıştı. Moskova, üç saldırıda da füzenin nükleer başlık taşımadığını açıkladı.

MENZİLİ AVRUPA’NIN TAMAMINA ULAŞABİLİYOR

Rusya, Oreşnik’in orta menzilli bir balistik füze olduğunu ve 3 bin ila 5 bin 500 kilometre uzaklıktaki hedefleri vurabildiğini söylüyor.

Rus Stratejik Füze Kuvvetleri Komutanı Sergey Karakayev, füzenin “Avrupa’nın tamamındaki hedefleri” vurabilecek kapasitede olduğunu savundu.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in en yakın müttefiklerinden Belarus lideri Aleksandr Lukaşenko ise Oreşnik sistemlerinin Belarus’a konuşlandırıldığını açıklamıştı. NATO’nun doğu sınırında yer alan Belarus’taki bu konuşlandırmanın ardından Moskova, füzenin “aktif görev”e geçtiğini duyurdu. Ukrayna’ya göre füze, Rusya’nın güneyindeki Volgograd kenti yakınlarındaki Kapustin Yar üssünden fırlatılıyor.

NÜKLEER BAŞLIK TAŞIYABİLİYOR

Putin, Oreşnik’in “düzinelerce savaş başlığı” taşıyabildiğini söylemişti. Rus lider, füzenin nükleer başlık kullanılmadan da büyük yıkım yaratabileceğini savunuyor. Askeri uzmanlara göre Oreşnik sistemi nükleer savaş başlığı taşıyabilecek şekilde tasarlandı.

Putin, füzenin yarattığı ısının “Güneş yüzeyine yakın sıcaklıklara” ulaşabildiğini öne sürerek, “Patlamanın merkezindeki her şey parçacıklara ayrılır, adeta toza dönüşür.” ifadelerini kullanmıştı.

Ancak Oreşnik’in Dnipro’ya yönelik ilk saldırısında büyük çaplı bir yıkım görülmedi. AFP muhabirleri bölgede bir binanın çatısının uçtuğunu ve ağaçların yandığını aktarırken, Ukraynalı yetkililer de sınırlı hasar oluştuğunu bildirdi. Bu durum, füzenin sahte ya da etkisiz savaş başlıklarıyla kullanıldığı yorumlarına yol açtı. Bölge sakinleri ise saldırı sırasında “cehennemvari bir ses” duyduklarını ve gökyüzünde parlak ışıklar gördüklerini anlattı.

PUTİN: DURDURULMASI İMKANSIZ

Putin, Oreşnik’in Mach 10 hızına, yani saniyede yaklaşık 2,5 ila 3 kilometre hıza ulaşabildiğini ve modern hava savunma sistemleri tarafından engellenmesinin “imkansız” olduğunu iddia ediyor.

Uzmanlar, füzenin hipersonik hızlara ulaşabildiğini ancak klasik hipersonik silahlar gibi manevra kabiliyetine sahip olmadığını belirtiyor. Polonya Uluslararası İlişkiler Enstitüsü (PISM) analistlerinden Marcin Andrzej Piotrowski’ye göre Oreşnik’in savaş başlıkları atmosfere girdikten sonra hipersonik hızlarda hedefe ulaşıyor. Ancak Piotrowski, başlıkların uçuş sırasında yön değiştirmediğini ve bunun hava savunma sistemlerinin işini teorik olarak kolaylaştırabileceğini söylüyor.

ABD: DENEYSEL BİR SİSTEM

Putin, Oreşnik’in Sovyet döneminden kalma eski sistemlerin modernize edilmiş hali olmadığını, tamamen “yeni nesil” bir silah olduğunu savunuyor. ABD Savunma Bakanlığı ise Oreşnik’i, Rusya’nın RS-26 Rubezh kıtalararası balistik füzesini temel alan “deneysel” bir sistem olarak tanımlıyor. Rus Stratejik Füze Kuvvetleri Komutanı Karakayev’e göre füzenin geliştirilmesi için talimat Putin tarafından Temmuz 2023’te verildi.